|
|
Newsletter 59November 2006Mark your Calendar
Prometheas’ Events
Lecture by Thomas Xenakis: "The Folk Painter Theophilos: Capturing Hellenic Spirit and Vision" on Friday, November 10 at St. Katherine Greek Orthodox Church, Arlington, VA (see attached flyer). Mr. Thomas Xenakis is professor of Drawing, Department of Art, Music, and Theater, Georgetown University, Washington, D.C.
Much legend surrounds the enigmatic Greek naïve painter Theophilos Hadzimichail, ca. 1873- 1934. His variety of visual works inspired Greece’s greatest artistic forces of the 20th century, such as Odysseus Elytis, Georgios Seferis, and Ioannis Tsarouchis. Their attention brought Theophilos to the forefront of the Hellenic arts and to European painting at the time.
The lecture will be a visual survey of his life and creative accomplishments. Theophilos captured the Hellenic spirit at a time the young Greek nation was struggling for identity and vision itself. Theophilos provided fervor recording himself, history, and humanity. Few Hellenic artists have captured the curiosity and admiration of a nation like Theophilos.
Prometheas' Annual Masquerade Dance: Saturday, February 10, 2007, at the DoubleTree Hotel, Rockville, MD.
Other Events
Roumeliotes of Washington DC are having their annual Dinner Dance on Saturday November 4th, 2006 at the Pooks Hill Marriott, Bethesda, MD. For tickets, call
The Laconian Society of Washington DC is inviting everybody to its 71st Annual Dance at St. Katherine’s New Cultural Center on November 24, 2006. Live Greek and American music; complimentary hor’s d’oeuvres and cash bar. Donation: $25. For reservations, call: · John Dimopoulos at 301 937-9285 · Demetri Goranitis at 703 385-5167 · George Kontzias at 703 821-2796 · George Marafatsos at 301 871-3634 · Perry Michael at 301 949-4692 · James Nikolakos at 703 237-7483
Concert Pianist Aglaia Koras will perform a solo recital
at Carnegie
Interesting web sites
LEST WE FORGET THAT NOBLE AND IMMORTAL NATION GREECE http://www.ahistoryofgreece.com/press/lestweforget/index.htm
A Short History of Greece http://www.ahistoryofgreece.com/index.htm
History of the Grande Bretagne Hotel http://www.hotelsofgreece.com/athens/grandebretagne/index.html
ΑφιερώματΑ, Ηλεκτρονικό Περιοδικό Λογοτεχνίας κ α ι Πολιτισμού
Pictures of Planet Earth http://home.att.net/%7Ehideaway_fun/442/planet.htm
Misc news
My experience getting a new passport in Greece: In an earlier Newsletter, we provided guidance on how to obtain new Greek passports through the Greek Embassy in Washington DC. However, I want to share my personal experience getting the passport while in Greece. I was there last week and having only 5 working days available, I was concerned whether I will get the passport on time to travel. I went to the local police station which was open (for passports only) every day including Saturday (8:00 am to 9:00 pm) and Sunday (9:00 am to 2:30 pm). The process was straight forward. They told me that the passport will arrive in 4 working days and miraculously …it arrived in 4 days!!!
The second positive experience was the passport itself; it is a piece of art; with Perikles in Pkyka in the first page and one important Greek monument in each of the remaining pages of the passport, it makes it a short Greek history album. So, rush to get yours!!!
S.T.
Misc News
Αδελφοποίηση της πόλης Greece (Eλλάδα) με την Αθήνα: Σ' εξέλιξη βρίσκονται οι συνομιλίες γιά την αδελφοποίηση της πόλης Greece που βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της Πολιτείας της Νέας Υόρκης, με την πόλη των Αθηνών. Οι αξιωματούχοι της αμερικανικής πόλης, δέχτηκαν το σχετικό αίτημα του πρόεδρου του Ιδρύματος ''Ελληνες'' και πρόεδρου της Παν-Ηπειρωτικής Αμερικής, Μιχάλη Σέρβου. Στην πόλη αναμένεται να τοποθετηθεί και το άγαλμα της "θεάς Νίκης", σε κεντρική της πλατεία. H πόλη δημιουργήθηκε στα 1822 και ονομάστηκε "Ελλάδα", ως συμπαράσταση των κατοίκων της στον αγώνα των Ελλήνων γι' ανεξαρτησία από τους Τούρκους.
Γνωρίστε την πόλη...
Ελλάδα
(Greece),
Renowned Greek singer George Dalaras was officially proclaimed a
TA “ΑΙΘΙΟΠΙΚΑ” ΤΟΥ ΗΛΙΟΔΩΡΟΥ
Πρόσφατα διάβασα ξανά το αριστουργηματικό μυθιστόρμα του Ηλιοδώρου Σύνταγμα των κατά Θεαγένη και Χαρίκλειαν Αιθιοπικών, γνωστό ως “Αιθιοπικά”, σε μία πολύ ωραία μετάφραση στη δημοτική από την Ομάδα Κάκτου. Η έκδοση είναι επίσης του ΚΑΚΤΟΥ και αντικρυστά στη μετάφραση υπάρχει και το αρχαίο κείμενο. Τα “Αιθιοπικά” είναι ένα από τα μεγάλα μυθιστορήματα της ελληνικής ερχαιότητας και χωρίς καμία αμφιβολία το δημοφιλέστερο· χρονολογείται γύρω στον 2ο με 3ο αι. μ.Χ. και συγγραφέας του είναι ο Ηλιόδωρος από την Έμεσα της Συρίας. Το αναφέρει ο ίδιος στο τέλος του μυθιστορήματός του: “Το έργο έγραψε άνδρας Φοίνικας, Εμεσηνός, από τη γενιά του Ήλιου, ο γιος του Θεοδοσίου Ηλιόδωρος”, αναφέρει επί λέξει. Ο Ηλιόδωρος προφανώς προερχόταν από οικογένεια εξελληνισμένων Φοινίκων. Σε ό,τι αφορά το “εξ Ηλίου γένος”, ο συγγραφέας πιθανώς μεταθέτει στην οργιαστική φοινικική θεότητα Ελ-Γαβάλ, της οποίας μπορεί να ήταν ιερέας. Στα “Αιθιοπικά” αναφέρεται συχνά στον Ήλιο και επίσης από την Έμεσα καταγόταν και ο περίφημος Ηλιογάβαλος “204-222”, που ο στρατός τον ανακύρηξε αυτοκράτορα της Ρώμης όταν ήταν 14 χρονών· βασίλεψε μόνο τέσσερα χρόνια, πριν τον σκοτώσουν οι Πραιτωριανοί. Είχα στην κατοχή μου την ελλιπή έκδοση των “Αιθιοπικών” του 1939, του Ι.Π. Ζαχαρόπουλου, με την αναλυτική εισαγωγή του Γιάννη Μηλιάδη και μετάφραση, σε πολύ στρωτή δημοτική της εποχής, του Στέλιου Χιλιαδάκη. Το πρόβλημα είναι ότι εκείνη η μετάφραση δεν ολκληρώθηκε. Έτσι γνώριζα το έργο μόνο μερικώς και μόλις πρόσφατα ολοκλήρωσα την ανάγνωσή του με την έκδοση του ΚΑΚΤΟΥ. Οι ειδικοί θεωρούν το μυθιστόρημα του Ηλιοδώρου σαν το τελευταίο μεγάλο μυθιστόρημα της Ελληνικής αρχαιότητας. Ήταν γνωστό στα βυζαντινά χρόνια και άλλοτε εκθιάζεται για την πλοκή και τα μηνύματά του ενώ άλλοτε πάλι, σε άλλες περιόδους, καταδικάζεται από την χριστιανική (βιβλική) ηθική εκείνων των χρόνων και ζητείται από τον συγγραφέα να το κάψει. Αυτό γιατί οι Βυζαντινοί, αλλά και ο Κοραής, ήθελαν τον Ηλιόδωρο εκχριαστιανισμένο και επίσκοπο Τρίκκης. Κατά εκεί οδηγούν και οι κρίσεις του Φώτιου (9ος αι.) για τον Ηλιόδωρο. Η πρώτη καθαρά φιλολογική προσέγγιση των “Αιθιοπικών” ήταν του Μιχαήλ Ψελλού (11ος αιώνας). Η ουσία είναι ότι δεν διαφαίνεται πουθενά στο έργο ότι έχει εκχριστιανισθεί. Αντίθετα ο συγγραφέας είναι βαθύς γνώστης των αρχαίων ελληνικών εθίμων, θεοτήτων και θρησκευτικών τελετών, της ελληνικής γεωγραφίας και πάνω από όλα της Ελληνικής γραμματείας. Γνωρίζει σε βάθος τον Όμηρο, τον Ησίοδο, τους τραγικούς, τον Απολλώνιο τον Ρόδιο, τον Θεόκριτο, κλπ., κάνοντας καίριες παρομοιώσεις με παραφράσεις στίχων τους, που ο ενημερωμένος αναγνώστης των “Αιθιοπικών” εύκολα αναγνωρίζει μέσα στο κείμενο. Επίσης δεν γίνεται πουθενά αναφορά στη Ρώμη, ίσως γιατί τα “Αιθιοπικά” σημειώνουν την απομάκρυνση από το ιστορικό μυθιστόρημα, δίνοντας έμφαση στην περιπέτεια. Ήδη από τον Μεσαίωνα τα “Αιθιοπικά” ήταν γνωστά και επηρέαζαν τους συγγραφείς εκείνων των χρόνων: Τα κατά Ροδάνθην και Δοσικλέα του Θεόδωρου Πρόδρομου και Τα κατά Δρόσιλλαν και Χαρικλέα του Νικήτα Ευγενιανού (12ος αι.), είναι δομημένα πάνω στην πλοκή των “Αιθιοπικών”. Εκείνο όμως που έδωσε το έναυσμα για τη διάδοση και μετάφραση του βιβλίου σε όλες τις σημαντικές ευρωπαϊκές γλώσσες, ήταν η πρώτη έκδοση του 1537, στη Βασιλεία της Ελβετίας. Σε ό,τι αφρά τη βιογραφία τού Ηλιόδωρου, η μοίρα του είναι λίγο πολύ όμοια με πολλών άλλων ποιητών και συγγραφέων της Ελληνικής αρχαιότητας: γνωρίζουμε από μεδέν έως τίποτα γι αυτόν. Από το ύφος και τις επιδράσεις άλλων Ελλήνων συγγραφέων που προηγήθηκαν και υπάρχουν στα “Αιθιοπικά”, συμπεραίνεται ότι έζησε μεταξύ 150 και 250 μ.Χ. Η πλοκή του μυθιστορήματος είναι σύνθετη και εκτυλίσσεται στην Ελλάδα, Αίγυπτο και καταλήγει στην Αιθιοπία. Παρεμβάλλονται πολλά πρόσωπα και συνεχής εναλλαγή τόπων, καταστάσεων και συνεχόμενα πρωθύστερα μεταξύ αφηγήσεων, αναδιηγήσεων και επιστροφής στο ιστορικό παρόν των δρώμενων. Να, πολύ περιληπτικά, η υπόθεση. Το βασιλικό ζεύγος της Αιθιοπίας, Υδάσπης και Περσίννα, αποκτά μια κόρη. Αντί όμως να γεννηθεί μελαμψή, το χρώμα των γονιών της, γεννιέται λευκή σαν κρίνος. Αυτό έγινε γιατί τη στιγμή της σύλληψης η βασίλισσα κοίταξε έναν πίνακα που απεικόνιζε την Ανδρομέδα (και αυτή Αιθιοπίδα και θυγατέρα του μυθικού ζεύγους της ίδιας χώρας, Κηφέως και Κασσιόπης, που την εξέθεσαν ως βορά ενός θαλασσίου τέρατος σταλμένο από τον Ποσειδώνα, για να την σώσει τελικά ο Περσέας.) Η Περσίννα, λέγοντας ψέματα στον βασιλιά ότι πέθανε, εξέθεσε το βρέφος βάνοντας διάφορα αναγνωριστικά σημάδια, ανάμεσά τους και μία παντάρβη. Με την εμπλοκή του Έλληνα ιερέα του Απόλλωνα Χαρικλή, οιθετείται από αυτόν και, έφηβη πια, με απαστράπτουσα ομορφιά, καταλήγει ιέρεια της Αρτέμιδας στους Δελφούς με το όνομα Χαρίκλεια, που της έδωσε ο θετός της γονιός. Κατά κάποιον τρόπο, δηλαδή, έχουμε μία ανάπλαση του μύθου της Ανδρομέδας. Στους Δελφούς φτάνει με αντιπροσωπεία από τη Θεσσαλία ένας επίσης σπάνιας ομορφιάς, αρετής και μυικής δύναμης νέος για τα Πύθια αγωνίσματα ( πώς να μη θυμηθούμε τον Αχιλλέα!), γνώρισε την κοπέλα και αγαπήθηκαν παράφορα με την πρώτη ματιά. Μεταμελημένη η βασίλισσα της Αιθιοπίας στέλνει έναν ιερέατη Ίσιδας να την βρει. Αυτός φτάνει στους Δελφούς και από δω αρχίζουν οι περιπέτειες των δύο νέων, του ιερέα και άλλων προσώπων της αφήγησης σε στεριές και σε θάλασσες. Περιπέτειες που πάντα τους φέρνουν στο χείλος του ολέθρου, για να γλιτώσουν την τελευταία στιγμή και να αρχίσουν πάλι σε μια αέναη συσιφική παλινδρόμηση. Η Χαρίκλεια είναι παρθένα και ενώ φλέγεται από ερωτικό πάθος ολοκλήρωσης της αγάπης της για τον Θεαγένη, η αρετή της ιέρειας της Αρτέμιδας δεν της επιτρέπει να συμβεί αυτό πριν από την επισημοποίηση του δεσμού τους με γάμο. Κι ενώ η ομορφιά της αποτελεί μέρος των δεινών τους γιατί κάνει να την ερωτεύονται και να την ποθούν παράφορα όσοι άντρες την αντικρύζουν, και πέφτει επανειλημμένα σε χέρια ληστών και πειρατών, πάντα καταφέρνει και ξεφεύγει άσπιλη. Γι αυτό, ίσως, κατά μία προσέγγιση τα “Αιθιοπικά” συμβολίζουν την περιπέτεια της ψυχής στη γη, κατά την θεωρία του Πλάτωνα. Μετά τη συνάντηση του Θεαγένη (θεού γέννα) και αναγνώριση των σημαδιών που έφερε η Χαρίκλεια (χάρη, κλέος) από τον απεσταλμένο ιερέα, αποφασίζουν να επιστρέψουν στους γονείς της. Το φοινικικό πλοίο που θα τους μετέφερε καβατζάρει τον Μαλέα και κάνει έναν πρώτο σταθμό στη Ζάκυνθο. Εκεί αποφασίζουν να περάσουν το Χειμώνα. Αναγκάζονται όμως να φύγουν άρον άρον καταδιωκόμενοι από πειρατές, γιατί ο αρχηγός τους είδε τη Χαρίκλεια και την ερωτεύθηκε παράφορα. Φτάνουν σχεδόν ναυαγοί στην Κρήτη, ύστερα στην Αίγυπτο όπου, μετά από μάχες μεταξύ πειρατών, Περσών της σατραπείας της Αιγύπτου και Αιθιόπων, αυτοκτονίας της Περσίδας βασίλισσας από έρωτικό πάθος για τον Θεαγένη, αρπαγή της Χαρίκλειας από ληστές, κλπ., φτάνουν τελικά μπροστά στους γονείς της Χαρίκλειας, αλλά σαν επινίκια σφάγια για τη θυσία στους θεούς, όπου την τελευταία στιγμή, μέσω των σημαδιών που φέρει μαζί της, αναγνωρίζεται από τους γονείς της. Στα “Αιθιοπικά” μάς δίνεται και μία από τις μακροσκελέστερες περιγραφές μάχης των αρχαίων χρόνων. Να ένα δείγμα της περιγραφής και της μετάφρασης: “Οι σημαίες υψώθηκαν και στις δύο παρατάξεις· οι σάλπιγγες των Περσών και τα τύμπανα, μικρά και μεγάλα των Αιθιόπων, σήμαναν την έναρξη της μάχης. Ο Οροονδάτης με πολεμικές κραυγές οδήγησε τις φάλαγγές του στην επίθεση, ενώ ο Υδάσπης διέταξε στην αρχή να κινηθούν απέναντί τους κάπως αργά, ήρεμα το ένα βήμα μετά το άλλο, λόγω των ελεφάντων, για να μη μείνουν δηλαδή πίσω από την εμπροσθολυλακή, και περιμένοντας ν’ανακόψει τον ρυθμό του το ιππικό που κινούνταν στο ενδιάμεσο (...) Τα “Αιθιοπικά” επηρέασαν την εξέλιξη του μυθιστορήματος και άλλων ειδών του γραπτού λόγου δια μέσου των αιώνων όσο κανένα άλλο έργο του είδους. Δέχτηκαν την επίδρασή τους συγγραφείς όπως: ο Βοκκάκιος, ο Ραμπελαί, ο Ρακίνας, ο Θερβάντες (στο Δον Κιχώτη), ο Καλντερόν ντε λα Μπάρκα, ο Βολταίρος (ποιός δεν αναγνωρίζει στο ζευγάρι των νέων Καντίντ και μαντεμουαζέλ Κυνεγκόντ τους αντίποδες του χαρακτήρα του Θεαγένη και της Χαρίκλειας στην περίφημη σάτυρα του Γάλλου σοφού.) Ακόμα και η όπερα “Αΐντα” είναι βασισμένη στα “Αιθιοπικά”, με τον Θεαγένη-Ρανταμές όμως να είναι Αιγύπτιος, αλλά και η περίφημη “Ιστορία δύο αρραβωνιασμένων” του Ματζόνι δανείζεται την πλοκή της από το βιβλίο του Ηλιόδωρου και, ακόμα και η γνωστή σε όλους “Γενοβέφα” και τόσα και τόσα άλλα συγγράμματα που πέρασαν στη λαϊκή παράδοση κι έγιναν παραμύθια. Ακόμα και οι πρώτες περιπετειώδεις ταινίες μεγάλου μήκους του κινηματογράφου επηρεάστηκαν από τα “Αιθιοπικά”. Διαβάστε το αριστουργιματικό μυθιστόρημα του Ηλιοδώρου. Ύστερα από κοντά δυο χιλιάδες χρόνια παραμένει |